Tuần nào bên mình cũng nhận vài cuộc gọi kiểu: “Anh ơi, quán em mới mở, cán bộ phường nhắc phải có bình chữa cháy, mua mấy bình là đủ?”. Câu hỏi nghe đơn giản, nhưng muốn trả lời đúng thì phải biết quán rộng bao nhiêu, bếp nấu gì, có kho chứa hàng hay không. Dưới đây là những điều chủ quán ở Đà Nẵng nên nắm trước khi mua bình.
Căn cứ pháp lý: cửa hàng nhỏ có bắt buộc không?
Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024 (có hiệu lực từ 1/7/2025) giao trách nhiệm cho người đứng đầu cơ sở và chủ hộ kinh doanh: trang bị phương tiện chữa cháy phù hợp, giữ chúng luôn sẵn sàng và biết cách sử dụng. Tiệm tạp hóa, quán cà phê, quán ăn đều thuộc diện này, kể cả khi chỉ thuê một mặt bằng nhà phố.
Về kỹ thuật, việc chọn loại, số lượng và vị trí đặt bình xách tay được hướng dẫn trong TCVN 3890:2023 về phương tiện phòng cháy chữa cháy cho nhà và công trình. Tiêu chuẩn tính theo diện tích, mức nguy hiểm cháy của từng khu vực và quãng đường người dùng phải đi để lấy được bình. Mỗi mặt bằng một khác, nên con số cụ thể cần đối chiếu với tiêu chuẩn hoặc hỏi đơn vị tư vấn PCCC, đừng nghe theo kiểu “quán nào cũng hai bình là được”.
Cơ sở quy mô lớn hơn như nhà hàng nhiều tầng, quán karaoke, hay cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC thì yêu cầu còn kèm hồ sơ, hệ thống báo cháy, đèn thoát nạn. Trường hợp đó nên làm việc với đơn vị thiết kế và cơ quan Cảnh sát PCCC địa phương ngay từ đầu.
Cách ước lượng số bình cho mặt bằng của mình
Khi khảo sát một cửa hàng, kỹ thuật viên thường đi theo ba câu hỏi:
- Diện tích từng khu vực là bao nhiêu? Mặt bằng 4×20 m có gác lửng thì phải tính cả gác, không chỉ tầng trệt.
- Khu vực đó dễ cháy tới đâu? Quầy thu ngân khác hẳn kho chứa thùng carton, càng khác với bếp có bình gas.
- Đứng ở điểm xa nhất, đi bao xa thì tới bình? Nếu phải vòng qua kệ hàng hoặc chạy ngang bếp đang cháy mới lấy được bình thì vị trí đó chưa ổn.
Trả lời xong ba câu này mới ra số bình và cỡ bình. Nhiều quán nhỏ một tầng chỉ cần vài bình đặt đúng chỗ. Ngược lại, có tiệm tạp hóa diện tích không lớn nhưng chất hàng kín tới trần, kho phía sau toàn giấy và nhựa, thì phải bố trí thêm.
Đặt bình ở đâu cho đúng
Mua đủ bình mà đặt sai chỗ thì lúc cần cũng như không. Mấy nguyên tắc nên giữ:
- Đặt nơi dễ thấy, dễ lấy: gần lối ra vào, chân cầu thang, hành lang. Người đang thoát ra ngoài có thể tiện tay cầm bình.
- Không để bình sát nguồn cháy. Bình đặt ngay cạnh bếp gas, khi bếp bùng lửa thì không ai với tới được.
- Treo lên giá hoặc đặt trong kệ, hộp đựng, không để trực tiếp dưới nền ẩm. Quán gần biển ở Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn càng phải chú ý vì hơi muối làm vỏ bình và van gỉ nhanh.
- Không để hàng hóa, xe máy che khuất. Cảnh hay gặp nhất khi đi kiểm tra là bình bị đẩy ra sau kệ nước ngọt.
- Có tiêu lệnh hoặc biển chỉ dẫn vị trí bình để nhân viên mới cũng biết chỗ.
Quán ăn có bếp: những lưu ý riêng
Bếp là nơi dễ xảy ra sự cố nhất trong quán ăn: chảo dầu bén lửa, rò gas ở dây dẫn, máy hút mùi bám mỡ lâu ngày. Với khu bếp, cần nhớ:
- Bình bột ABC dùng được cho đám cháy gas và vật liệu rắn quanh bếp. Sau khi phun, bột bám nhiều, phải dọn kỹ.
- Chảo dầu cháy: khóa gas trước, đậy nắp hoặc trùm chăn chữa cháy để cắt oxy. Tuyệt đối không tạt nước vào dầu đang cháy.
- Bình CO2 hợp với tủ điện, máy tính tiền, quầy pha chế nhiều thiết bị điện vì không để lại cặn. Khí CO2 phun ra rất lạnh, phải cầm đúng tay cầm, không cầm vào loa phun.
Muốn so sánh kỹ hai loại bình phổ biến, bạn xem thêm bài nên chọn bình bột ABC hay CO2.
Bảng gợi ý loại bình theo từng khu vực
Bảng dưới đây là gợi ý theo kinh nghiệm thi công thực tế, không thay cho việc tính toán theo tiêu chuẩn:
| Khu vực | Nguy cơ chính | Loại bình thường dùng | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Quầy thu ngân, khu bán hàng | Giấy, bao bì, thiết bị điện | Bột ABC, thêm CO2 nếu nhiều thiết bị điện | Đặt gần lối ra |
| Bếp quán ăn | Gas, dầu mỡ, điện | Bột ABC, kèm chăn chữa cháy | Đặt cách bếp một khoảng, trên đường thoát ra |
| Kho hàng phía sau | Carton, nhựa, vải | Bột ABC | Không để hàng chắn bình |
| Tủ điện, chỗ đặt đầu ghi camera, router | Chập điện | CO2 | Không làm bẩn thiết bị |
| Bãi để xe máy của quán | Xăng, chập điện xe | Bột ABC, bãi rộng có thể dùng bình xe đẩy | Đặt ở đầu bãi, dễ tiếp cận |
Kiểm tra, nạp sạc: phần nhiều quán hay bỏ quên
Nhiều quán treo bình lên rồi để đó vài năm. Lỗi hay gặp: kim đồng hồ đã tụt khỏi vạch xanh, chốt an toàn bị rút mất, vòi phun nứt hoặc tắc, bình bột để lâu bị vón cục.
Chủ quán có thể tự kiểm tra hằng tháng vài điểm đơn giản:
- Kim đồng hồ áp suất nằm trong vùng xanh (với bình có đồng hồ).
- Chốt an toàn và kẹp chì còn nguyên.
- Vỏ bình không móp, không gỉ; vòi phun không nứt, không tắc.
- Tem, nhãn còn đọc được.
Bình đã dùng, kể cả mới bóp thử một chút, cũng phải nạp lại. Bình CO2 không có đồng hồ thì phải cân để biết lượng khí còn lại. Thời hạn kiểm tra và nạp sạc theo hướng dẫn của nhà sản xuất và quy định hiện hành; khi mua, bạn nên hỏi đơn vị cung cấp lịch cụ thể cho từng loại bình.
Ngoài bình chữa cháy, cửa hàng có cần thêm gì?
Với cửa hàng nhỏ, bình chữa cháy là mức tối thiểu. Tùy quy mô, có thể cần thêm:
- Tiêu lệnh chữa cháy và nội quy PCCC treo ở nơi dễ đọc.
- Đèn exit và đèn chiếu sáng sự cố cho quán nhiều tầng, lối thoát khuất hoặc mở cửa buổi tối.
- Đầu báo khói, báo nhiệt, chuông báo, nhất là nhà phố vừa ở vừa kinh doanh.
Bạn có thể tham khảo các nhóm thiết bị phòng cháy chữa cháy để chọn bổ sung. Nếu cơ sở thuộc diện phải có hồ sơ, hệ thống báo cháy và nghiệm thu, việc thiết kế, thi công hệ thống PCCC nên làm ngay từ lúc sửa sang mặt bằng để đỡ đục phá về sau.
Cần tư vấn trang bị bình cho cửa hàng?
Châu Ngọc Long cung cấp bình chữa cháy loại CO2, bột ABC, bọt foam và bình mini, kèm dịch vụ nạp sạc, bảo trì định kỳ. Bạn gửi giúp diện tích, số tầng, vài tấm ảnh mặt bằng và khu bếp, kỹ thuật bên mình sẽ gợi ý số bình, cỡ bình và chỗ treo phù hợp. Gọi hotline 0905 678 759 để được tư vấn.
