Tin tức và kiến thức công nghệ Châu Ngọc Long

Nhiều chủ xưởng nhỏ ở Đà Nẵng chỉ nghĩ đến hồ sơ PCCC khi có lịch kiểm tra. Lúc đó mới đi tìm bản vẽ, gọi lại bên bán bình, nhờ người viết nội quy. Làm gấp như vậy thường thiếu, và thiếu là bị nhắc nhở hoặc lập biên bản. Bài này liệt kê những giấy tờ mà một nhà xưởng vài trăm mét vuông thường phải có, cách sắp xếp để khi cần là lấy ra được ngay.

Lưu ý trước: quy định PCCC hiện nay theo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024 (có hiệu lực từ 01/7/2025) cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn. Mỗi cơ sở thuộc diện quản lý khác nhau tùy quy mô, ngành nghề, mức nguy hiểm cháy. Danh sách dưới đây là phần thường gặp, bạn nên đối chiếu thêm với hồ sơ thiết kế và hỏi trực tiếp cơ quan Cảnh sát PCCC địa phương cho đúng trường hợp của mình.

Xưởng nhỏ có phải làm hồ sơ PCCC không?

Câu hỏi này kỹ thuật bên tôi nghe rất nhiều. Câu trả lời ngắn: có, gần như mọi cơ sở sản xuất đều phải có hồ sơ quản lý PCCC. Điều khác nhau giữa xưởng lớn và xưởng nhỏ nằm ở chỗ có phải thẩm duyệt thiết kế, nghiệm thu với cơ quan công an hay không.

• Xưởng thuộc danh mục phải thẩm duyệt (theo quy mô, khối tích, hạng nguy hiểm cháy nổ): phải có hồ sơ thiết kế được thẩm duyệt và văn bản nghiệm thu trước khi đưa vào hoạt động.
• Xưởng không thuộc diện thẩm duyệt: vẫn phải bảo đảm điều kiện an toàn PCCC, có nội quy, phương tiện chữa cháy, người được huấn luyện và sổ sách theo dõi.

Một xưởng mộc 400 m² thuê lại ở khu Hòa Khánh với một xưởng sơn cùng diện tích có thể bị xếp vào hai nhóm khác nhau, vì vật liệu và mức nguy hiểm cháy khác nhau. Đừng so với xưởng hàng xóm rồi đoán.

Bộ hồ sơ quản lý PCCC thường gồm những gì

Đây là phần cơ sở tự lập và lưu tại xưởng. Khi đoàn kiểm tra đến, họ thường hỏi những thứ này trước.

1. Nội quy, quy định về PCCC của cơ sở, có chữ ký người đứng đầu.
2. Quyết định thành lập đội PCCC cơ sở (hoặc phân công người phụ trách), kèm danh sách thành viên.
3. Giấy chứng nhận hoặc danh sách người đã được huấn luyện nghiệp vụ PCCC.
4. Phương án chữa cháy của cơ sở, có sơ đồ mặt bằng, vị trí bình, lối thoát nạn.
5. Sổ theo dõi kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện PCCC: bình chữa cháy, tủ báo cháy, đèn sự cố.
6. Hồ sơ phương tiện: hóa đơn, tem kiểm định hoặc giấy tờ chất lượng của bình, đầu báo, tủ trung tâm.
7. Bản vẽ thiết kế, bản vẽ hoàn công và biên bản nghiệm thu hệ thống (nếu xưởng có hệ thống báo cháy, chữa cháy).
8. Hợp đồng bảo hiểm cháy nổ bắt buộc, nếu cơ sở thuộc diện phải mua.

Nên để chung một bìa còng, có mục lục ở trang đầu. Bản gốc cất văn phòng, bản photo để ở xưởng.

Bảng phân loại: giấy tờ nào ai làm

Những chỗ hay thiếu khi kiểm tra

Từ các lần đi bảo trì cho xưởng ở Đà Nẵng và khu vực lân cận, mấy lỗi sau gặp nhiều nhất:

• Phương án chữa cháy vẽ từ lúc mới thuê, nay xưởng đã ngăn thêm kho, dời cửa nhưng sơ đồ vẫn như cũ.
• Sổ bảo dưỡng ghi đều vài tháng đầu rồi bỏ. Bình hết hạn kiểm tra vẫn treo trên tường.
• Người được huấn luyện đã nghỉ việc, không ai trong xưởng biết dùng tủ báo cháy.
• Đèn exit không sáng khi cắt điện vì pin đã chai, không ai thử.
• Hệ thống báo cháy lắp xong không có bản vẽ hoàn công, không có biên bản bàn giao.

Phần thiết bị, bạn có thể tham khảo thêm cách chọn và bố trí bình chữa cháy cho từng khu vực và vị trí lắp đèn exit, đèn sự cố trên lối thoát nạn.

Xưởng đi thuê: ai chịu trách nhiệm hồ sơ?

Nhiều xưởng nhỏ ở miền Trung là nhà thuê lại. Chủ nhà làm phần xây dựng, người thuê vào lắp máy, chứa hàng. Khi kiểm tra, người đang trực tiếp sử dụng và quản lý cơ sở vẫn phải chịu trách nhiệm về PCCC trong phạm vi mình quản lý.

Vì vậy, trước khi ký hợp đồng thuê, nên hỏi rõ:

• Nhà xưởng đã có hồ sơ thiết kế, nghiệm thu PCCC chưa, nếu thuộc diện phải có.
• Hệ thống báo cháy, chữa cháy hiện có do ai bảo trì, chi phí ai chịu.
• Nếu đổi ngành nghề (ví dụ từ kho hàng khô sang xưởng sơn), ai lo phần thiết kế bổ sung.

Ghi các điểm này vào hợp đồng. Sau này có sự cố hoặc bị yêu cầu khắc phục, hai bên đỡ tranh cãi.

Thiết bị phải khớp với hồ sơ

Hồ sơ đẹp mà thiết bị không hoạt động thì vẫn không đạt. Về kỹ thuật, các yêu cầu an toàn cháy cho công trình nằm trong QCVN 06:2022/BXD; việc trang bị, bố trí, kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện PCCC tham khảo TCVN 3890:2023. Với xưởng nhỏ, tối thiểu nên kiểm tra định kỳ:

• Tủ báo cháy không báo lỗi, ắc quy dự phòng còn tốt.
• Đầu báo khói, báo nhiệt không bị bụi, mạng nhện phủ, không bị che bởi hàng hóa.
• Nút ấn, chuông, đèn báo hoạt động khi thử.
• Bình chữa cháy đủ áp, còn hạn, treo đúng chỗ, không bị hàng chắn.

Xưởng gỗ, xưởng may bụi nhiều thường gặp tình trạng báo giả hoặc đầu báo “chết” vì bụi. Nếu hệ thống đã cũ, hay báo lỗi, có thể xem thêm dịch vụ sửa chữa, bảo trì hệ thống báo cháy để xử lý trước kỳ kiểm tra.

Cần hỗ trợ phần hệ thống và bảo trì

Châu Ngọc Long nhận thi công PCCC và bảo trì hệ thống báo cháy tại Đà Nẵng, Quảng Nam, Huế, Quảng Ngãi: báo cháy thường và địa chỉ, tủ chữa cháy, đường ống, máy bơm, đèn exit, đèn khẩn cấp. Nếu xưởng của bạn đang chuẩn bị hồ sơ, cần kiểm tra lại thiết bị, bổ sung bản vẽ hoàn công hay lập sổ bảo dưỡng, gọi hotline 0905 678 759 (Zalo cùng số) để kỹ thuật xuống khảo sát và trao đổi cụ thể.

Nửa đêm chuông báo cháy réo cả tòa nhà, bảo vệ chạy lên kiểm tra thì không thấy khói, không thấy lửa. Tuần sau lại réo. Đến lần thứ ba, người ta tắt chuông hoặc rút nguồn tủ cho yên. Đây là tình huống chúng tôi gặp khá thường xuyên khi được gọi đi sửa hệ thống ở nhà trọ, khách sạn mini và nhà xưởng quanh Đà Nẵng.

Báo cháy báo giả không chỉ gây phiền. Nguy hiểm hơn là nó làm mọi người mất lòng tin vào hệ thống, đến lúc cháy thật thì không ai chạy. Bài này đi qua các nguyên nhân hay gặp nhất và cách xử lý theo thứ tự, từ việc chủ nhà tự kiểm tra được đến việc cần thợ.

Báo giả là gì, và vì sao không nên tắt tủ cho xong

Báo giả là khi tủ trung tâm nhận tín hiệu cháy từ một đầu báo hoặc nút nhấn, trong khi thực tế không có cháy. Còi, đèn chớp kêu theo kịch bản như cháy thật.

Nhiều chỗ xử lý bằng cách tắt còi, ngắt kênh (zone) bị báo, hoặc tháo luôn đầu báo. Cách này giải quyết tiếng ồn nhưng để lại một vùng không được bảo vệ. Hướng đúng là tìm ra nguyên nhân rồi sửa tận gốc.

Nguyên nhân thường gặp nhất

Từ kinh nghiệm đi sửa, có thể chia làm bốn nhóm.

Môi trường không hợp với loại đầu báo

• Đầu báo khói lắp gần bếp, khu nấu ăn, phòng xông hơi: khói dầu mỡ, hơi nước làm đầu báo tác động.
• Khói thuốc lá trong phòng khách sạn, karaoke.
• Bụi trong xưởng gỗ, xưởng may, kho bao bì. Bụi bám vào buồng quang học của đầu báo khói sau vài tháng là bắt đầu báo lung tung.
• Đầu báo nhiệt lắp sát mái tôn: trưa hè miền Trung, nhiệt độ dưới mái có thể lên rất cao, đầu báo nhiệt gia tăng dễ bị kích hoạt.

Độ ẩm và nước

Đà Nẵng mùa mưa (khoảng tháng 9 đến tháng 12) độ ẩm cao, nồm, có chỗ dột mái. Nước ngấm vào hộp đấu dây, đế đầu báo, hoặc dây tín hiệu đi ngầm bị ngấm nước làm giảm cách điện. Kết quả là tủ báo lỗi chập, hoặc báo cháy ở kênh đó. Rất nhiều ca báo giả chúng tôi xử lý dồn vào mấy tháng này.

Dây tín hiệu và đấu nối

• Dây bị chuột cắn, bị đinh vít bắn trúng khi làm trần thạch cao.
• Mối nối xoắn tay không có hộp nối, lâu ngày oxy hóa.
• Thiếu hoặc sai điện trở cuối kênh (EOL) ở hệ thống báo cháy thường.

Thiết bị xuống cấp hoặc tủ có vấn đề

Đầu báo dùng lâu năm, độ nhạy bị trôi. Ắc quy dự phòng của tủ chai, điện áp không ổn khi mất điện lưới. Nút nhấn khẩn bị trẻ con hoặc khách tò mò bấm thử, hoặc bị va đập khi chuyển đồ.

Cách tự khoanh vùng trước khi gọi thợ

Chủ nhà hoặc bảo vệ có thể làm mấy bước sau, không cần dụng cụ đặc biệt:

1. Ghi lại tủ báo kênh nào (zone mấy) hoặc, với hệ địa chỉ, đúng thiết bị nào. Chụp màn hình hoặc đèn báo trên tủ.
2. Ghi giờ báo. Nếu toàn báo giờ nấu ăn, khả năng cao là đầu báo khói gần bếp. Nếu báo buổi trưa nắng gắt, nghĩ tới đầu báo nhiệt dưới mái. Nếu báo sau mưa lớn, nghĩ tới nước.
3. Đi kiểm tra khu vực của kênh đó: có trần dột, có khói, bụi, có ai hút thuốc, có nút nhấn nào bị kéo/lõm không.
4. Xem đèn trên từng đầu báo trong kênh: đầu nào sáng đỏ liên tục sau khi báo thường là đầu đã tác động.
5. Reset tủ theo hướng dẫn của đơn vị lắp đặt. Nếu reset xong lại báo ngay, nhiều khả năng là lỗi dây hoặc thiết bị, không phải khói thật.

Xử lý theo từng nguyên nhân

Lưu ý: việc đổi loại đầu báo hoặc dời vị trí nên đối chiếu với hồ sơ thiết kế đã được thẩm duyệt (nếu công trình thuộc diện thẩm duyệt). Không tự ý bỏ bớt đầu báo để “đỡ báo”.

Hệ thống thường và hệ thống địa chỉ: dò lỗi khác nhau thế nào

Với hệ thống báo cháy thường, tủ chỉ biết kênh nào báo, không biết đầu nào. Một kênh có thể gồm nhiều đầu báo trên cả tầng, thợ phải dò từng đầu, từng đoạn dây. Báo giả kiểu chập chờn trên hệ này mất công nhất.

Hệ thống địa chỉ hiển thị đúng thiết bị nào tác động, có nhật ký sự kiện, nhiều dòng còn báo đầu bị bẩn cần vệ sinh. Dò lỗi nhanh hơn hẳn. Nếu công trình của bạn báo giả liên tục và đang dùng hệ thường với số kênh lớn, đây là lúc cân nhắc nâng cấp. Chúng tôi có bài so sánh chi tiết báo cháy thường và báo cháy địa chỉ để bạn tham khảo trước khi quyết định.

Bảo trì định kỳ để hạn chế báo giả

Phần lớn ca báo giả có thể phòng được nếu hệ thống được kiểm tra đều đặn. Một lịch bảo trì cơ bản nên có:

• Thử tác động mẫu đầu báo, nút nhấn, còi đèn theo từng kênh.
• Vệ sinh đầu báo khói ở khu nhiều bụi.
• Kiểm tra ắc quy dự phòng, nguồn tủ.
• Kiểm tra hộp nối, đế đầu báo trước mùa mưa.

Tần suất cụ thể tùy loại công trình và quy định hiện hành, đơn vị bảo trì sẽ tư vấn theo hồ sơ của bạn. Công trình có hệ thống loa thông báo, báo cháy liên động cũng nên thử cả phần phát thông báo trong cùng đợt bảo trì.

Khi nào cần gọi đơn vị chuyên môn

Nên gọi thợ khi reset xong vẫn báo lại, tủ báo lỗi dây (fault) kèm báo cháy, không xác định được đầu nào tác động, hoặc cần đổi vị trí, chủng loại đầu báo.

Châu Ngọc Long nhận sửa chữa báo cháy, bảo trì hệ thống báo cháy tại Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi. Với công trình mới hoặc cải tạo, bạn có thể xem thêm dịch vụ thi công PCCC của chúng tôi.

Hệ thống của bạn đang báo giả? Gửi cho chúng tôi ảnh tủ trung tâm, kênh đang báo và thời điểm hay báo qua Zalo hoặc gọi hotline 0905 678 759, kỹ thuật sẽ tư vấn hướng xử lý và hẹn lịch kiểm tra tại công trình.

Khi báo giá hệ thống báo cháy, câu khách hỏi nhiều nhất là: “Sao chỗ này báo giá hệ thường, chỗ kia lại báo hệ địa chỉ, giá chênh nhau khá nhiều?”. Hai hệ đều phát hiện khói, nhiệt và hú còi như nhau. Cái khác nằm ở chỗ khi có sự cố, tủ trung tâm cho bạn biết chính xác đến đâu, và cách đi dây trong công trình.

Báo cháy thường hoạt động thế nào

Báo cháy thường (conventional) chia công trình thành các vùng, gọi là zone. Mỗi zone là một đường dây xuất phát từ tủ trung tâm, nối song song nhiều đầu báo khói, đầu báo nhiệt và nút nhấn trên cùng tuyến đó. Ví dụ nhà phố 4 tầng thường làm mỗi tầng một zone.

Khi một đầu báo trong zone tác động, tủ chỉ biết “zone 3 có báo cháy”. Nó không biết đó là đầu báo ở phòng ngủ hay ở hành lang. Người trực phải lên tầng 3 dò từng phòng, nhìn đèn LED trên đầu báo.

Với công trình nhỏ, chuyện này không thành vấn đề: một tầng nhà phố chỉ vài phòng, đi một vòng là thấy. Nhưng với nhà xưởng vài nghìn mét vuông hay khách sạn mỗi tầng hai chục phòng, mất vài phút đi tìm là mất thời gian xử lý quý giá.

Báo cháy địa chỉ khác ở điểm nào

Ở hệ địa chỉ (addressable), mỗi thiết bị có một mã riêng. Đầu báo khói phòng 305, nút nhấn cầu thang bộ tầng 2, module giám sát van tầng hầm đều được đặt tên trong tủ. Khi có tác động, màn hình hiện luôn vị trí thiết bị, ví dụ “Đầu báo khói – Phòng 305”.

Ngoài báo cháy, tủ địa chỉ còn báo được thiết bị nào bị tháo, đầu báo nào bẩn cần vệ sinh, đoạn dây nào bị đứt. Tùy dòng tủ và hãng, có loại còn chỉnh được độ nhạy riêng cho từng đầu báo. Việc này giúp giảm báo giả ở những chỗ như bếp, khu gần máy phát hay xưởng nhiều bụi.

Về đi dây, hệ địa chỉ thường đi theo vòng (loop): một tuyến cáp chạy qua lần lượt các thiết bị rồi quay về tủ. Một loop quản lý được rất nhiều thiết bị, số lượng cụ thể tùy hãng và model tủ, nên công trình lớn sẽ giảm được đáng kể số tuyến cáp kéo về phòng trực so với kiểu chia zone.

Bảng so sánh nhanh hai loại

Bảng trên là xu hướng chung. Giá thực tế còn tùy hãng thiết bị, số lượng đầu báo và mặt bằng thi công, nên cần khảo sát mới báo chính xác được.

Công trình nào nên chọn loại nào

Hợp với báo cháy thường

• Nhà phố kinh doanh, nhà ở kết hợp cho thuê vài tầng.
• Cửa hàng, quán ăn, showroom một hai tầng.
• Văn phòng nhỏ, kho hàng diện tích vừa phải, ít phòng.

Những chỗ này ít đầu báo, mỗi zone chỉ vài phòng, làm hệ địa chỉ thì tốn thêm mà lợi ích không rõ.

Hợp với báo cháy địa chỉ

• Khách sạn, căn hộ dịch vụ nhiều phòng, nhất là khu ven biển Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, nơi người trực đêm thường chỉ có một hai người.
• Nhà xưởng trong các khu công nghiệp như Hòa Khánh, Liên Chiểu, Điện Nam – Điện Ngọc, diện tích rộng, nhiều khu sản xuất.
• Trường học, bệnh viện, tòa nhà văn phòng nhiều tầng.
• Công trình dự kiến mở rộng sau này, vì hệ địa chỉ thêm thiết bị vào loop có sẵn khá gọn.

Một tình huống hay gặp: khách sạn mini ở Đà Nẵng ban đầu làm hệ thường, mỗi tầng một zone. Đêm có báo, lễ tân phải chạy lên gõ cửa từng phòng để tìm. Vài lần báo giả do khách hút thuốc trong phòng là chủ nhà muốn chuyển sang hệ địa chỉ. Nếu tính trước từ lúc thiết kế thì đỡ phải làm lại.

Quy định có bắt buộc dùng báo cháy địa chỉ không

Đây là chỗ không nên đoán. Yêu cầu trang bị hệ thống báo cháy phụ thuộc loại công trình, quy mô, công năng sử dụng và hồ sơ thiết kế đã được thẩm duyệt. Các quy chuẩn như QCVN 06:2022/BXD và các tiêu chuẩn chuyên ngành quy định về việc trang bị, còn việc chọn hệ thường hay hệ địa chỉ cho từng công trình cụ thể phải theo thiết kế được duyệt.

Lời khuyên thực tế: nếu công trình phải làm hồ sơ PCCC, hãy hỏi đơn vị thiết kế loại hệ được chỉ định trong bản vẽ trước khi mua thiết bị. Thi công sai so với hồ sơ thì lúc nghiệm thu rất dễ phải sửa lại.

Những điểm cần hỏi trước khi chốt phương án

1. Tủ trung tâm còn dư zone hoặc dư dung lượng loop bao nhiêu để mở rộng sau này.
2. Đầu báo, nút nhấn có cùng hãng, cùng giao thức với tủ không. Hệ địa chỉ của hãng này thường không dùng lẫn thiết bị hãng khác.
3. Loại cáp tín hiệu, cáp chống cháy dùng cho đoạn nào, đi ống hay đi máng.
4. Có cần liên động với loa thông báo, quạt tăng áp, thang máy, hệ chữa cháy không.
5. Ai bảo trì định kỳ, kiểm tra đầu báo, ắc quy dự phòng của tủ.

Với hệ có loa sơ tán, nên tính luôn từ đầu phần hệ thống loa thông báo báo cháy để chia vùng thông báo khớp với vùng báo cháy. Đèn chỉ dẫn thoát nạn cũng nên đi cùng đợt, xem thêm bài chọn đèn exit 2 mặt hay 1 mặt.

Hệ cũ đang chạy có nâng cấp được không

Được, nhưng thường không phải chỉ thay tủ. Hệ thường đi dây theo zone, còn hệ địa chỉ đi theo loop, nên phải xem lại tuyến cáp có tận dụng được hay không. Đầu báo thường cũng không gắn trực tiếp lên loop địa chỉ được, trừ khi dùng module chuyển đổi zone, và khi đó cả nhóm đầu báo cũ vẫn chỉ hiện như một vùng.

Nhiều công trình chọn cách nâng cấp từng phần: khu quan trọng như phòng ngủ khách sạn, kho nguyên liệu dễ cháy chuyển sang địa chỉ trước, khu phụ giữ hệ cũ qua module. Nếu hệ hiện tại hay báo lỗi, báo giả, nên kiểm tra và sửa chữa hệ thống báo cháy trước, rồi mới quyết định có cần thay hẳn hay không.

Cần tư vấn chọn hệ báo cháy cho công trình

Châu Ngọc Long nhận thi công, bảo trì và sửa chữa hệ thống báo cháy tại Đà Nẵng, Quảng Nam, Huế, Quảng Ngãi. Bạn có thể gửi bản vẽ mặt bằng hoặc mô tả công trình, kỹ thuật sẽ khảo sát và tư vấn nên dùng báo cháy thường hay địa chỉ cho phù hợp ngân sách. Xem thêm dịch vụ thi công PCCC và hệ thống báo cháy, hoặc gọi hotline 0905 678 759 để được hỗ trợ.

Công trình nào nghiệm thu PCCC cũng bị kiểm tra đèn exit và đèn sự cố. Chủ quán, chủ xưởng hay mua “ước chừng”, đến lúc kiểm tra mới thấy treo sai hướng, thiếu đèn ở chỗ rẽ, hoặc pin chai không sáng khi cắt điện. Bài này nói thẳng vào mấy câu khách hay hỏi: đèn exit 2 mặt khác 1 mặt chỗ nào, lắp ở đâu, và kiểm tra gì trước khi bàn giao.

Đèn exit và đèn sự cố là hai thứ khác nhau

Nhiều người gọi chung là “đèn thoát hiểm”, nhưng thực tế có hai nhiệm vụ riêng:

• Đèn exit (đèn chỉ dẫn thoát nạn): hộp đèn có chữ EXIT hoặc LỐI RA, có thể kèm mũi tên. Việc của nó là chỉ cho người ta biết cửa thoát ở đâu và đi hướng nào.
• Đèn sự cố (đèn chiếu sáng sự cố): thường là hai bóng mắt ếch. Khi mất điện, đèn tự bật để chiếu xuống lối đi, cầu thang, giúp người ta nhìn thấy bậc thang và vật cản.

Cả hai loại đều có pin sạc bên trong, bình thường lấy điện lưới 220V để sạc, mất điện thì tự chuyển sang pin. Ngoài ra còn loại exit kết hợp đèn sự cố trong một bộ, tiện cho đầu cầu thang hay cửa kho nhỏ.

Đèn exit 1 mặt và 2 mặt khác nhau thế nào

Khác biệt nằm ở chỗ người đi tới nhìn thấy đèn từ phía nào.

Đèn 1 mặt có chữ ở một phía, gắn áp tường, thường đặt ngay trên khung cửa thoát. Chỉ nhìn được từ phía trước.

Đèn 2 mặt có chữ ở cả hai phía, treo vuông góc với tường hoặc thả trần giữa lối đi, nên đi từ hai đầu hành lang đều thấy. Ví dụ như mẫu đèn exit Kentom 2 mặt chỉ hướng KT120, theo thông số trên trang sản phẩm dùng nguồn 220V, pin sạc 3,7V 1000mAh, bóng LED, thời gian sáng khi mất điện khoảng 3 giờ ở chế độ pin.

Lỗi hay gặp ở các khách sạn mini: đèn 1 mặt gắn sát tường dọc hành lang, đứng ở đầu hành lang chỉ thấy cạnh mỏng của hộp đèn. Chỗ đó phải dùng đèn 2 mặt treo vuông góc.

Lắp đèn exit ở đâu cho đúng

Nguyên tắc chung là người đứng ở bất kỳ điểm nào trên lối thoát nạn cũng phải nhìn thấy ít nhất một đèn chỉ dẫn. Trên thực tế thi công, các vị trí sau gần như luôn cần có:

1. Phía trên mỗi cửa dẫn ra ngoài hoặc dẫn vào buồng thang thoát nạn.
2. Tại chỗ hành lang rẽ trái, rẽ phải hoặc chia nhánh, dùng đèn có mũi tên đúng chiều.
3. Đầu và giữa các hành lang dài, nơi đi một đoạn không còn nhìn thấy cửa thoát.
4. Trong buồng thang, chỗ chuyển tầng, dùng đèn mũi tên lên hoặc xuống tùy hướng thoát.
5. Trong nhà xưởng, kho có kệ cao: treo đủ cao để không bị kệ hàng che khuất.

Khoảng cách, độ cao lắp và số lượng cụ thể nên lấy theo hồ sơ thiết kế PCCC đã duyệt. Yêu cầu về lối thoát nạn nằm trong QCVN 06:2022/BXD và các tiêu chuẩn liên quan, mỗi loại công trình áp dụng khác nhau, nên đừng chép cách bố trí của quán bên cạnh.

Chọn chiều mũi tên

Trang đèn exit và đèn báo sự cố của Châu Ngọc Long có đủ các loại chỉ hướng trái, phải, lên, xuống và loại kết hợp đèn sự cố. Trước khi đặt hàng, nên đi một vòng thực tế theo hướng thoát rồi ghi lại từng vị trí cần mũi tên gì. Lắp ngược mũi tên là lỗi nguy hiểm nhất vì nó dẫn người đi sai.

Đèn sự cố đặt ở đâu

Đèn sự cố cần chiếu sáng đủ để người ta đi lại an toàn khi tối hẳn. Các chỗ nên có:

• Cầu thang bộ, đặc biệt chỗ chiếu nghỉ và bậc đầu, bậc cuối.
• Hành lang không có cửa sổ, hành lang khách sạn, nhà nghỉ.
• Phòng đông người như phòng karaoke, quán bar, hội trường, xưởng may.
• Khu tủ điện, phòng máy bơm chữa cháy, nơi kỹ thuật cần thao tác khi mất điện.

Với quán ăn mặt phố nhỏ một tầng, nhiều khi chỉ cần một bộ exit kết hợp sự cố ở cửa ra. Nhưng nếu quán có gác lửng và cầu thang gỗ phía sau, cầu thang đó cần ánh sáng sự cố riêng.

Đi dây và cấp nguồn: lỗi thường gặp khi tự lắp

Đèn exit và đèn sự cố phải được cấp điện liên tục để pin luôn đầy. Ba lỗi chúng tôi gặp nhiều nhất ở các công trình nhỏ quanh Đà Nẵng:

• Đấu chung vào công tắc đèn chiếu sáng. Tối tắt đèn ra về là đèn exit cũng mất nguồn, pin xả dần, vài hôm sau là cạn.
• Cắm vào ổ cắm dùng chung, có người rút ra cắm thiết bị khác.
• Kéo dây nổi không có ống, gần bếp hoặc khu nhiệt cao.

Cách làm đúng là đi một nhánh riêng từ tủ điện, không qua công tắc, dây đi trong ống hoặc nẹp. Nếu công trình đang làm hồ sơ hoặc cải tạo hệ thống, nên làm luôn phần này cùng đội thi công PCCC để đồng bộ với báo cháy và các thiết bị khác.

Kiểm tra trước khi nghiệm thu và bảo trì định kỳ

Pin trong đèn exit là pin sạc, dùng lâu sẽ chai. Khí hậu miền Trung nóng ẩm, mùa mưa độ ẩm cao, pin và mạch sạc xuống cấp nhanh hơn nếu đèn treo gần cửa ngoài hoặc trong kho không thông gió. Mấy việc nên làm:

1. Sau khi lắp, để đèn sạc đủ thời gian theo hướng dẫn của nhà sản xuất rồi mới thử.
2. Cắt aptomat nhánh đèn, kiểm tra từng đèn có tự sáng không, sáng được bao lâu.
3. Kiểm tra chữ, mũi tên có đọc rõ từ xa không, có bị kệ, rèm, biển quảng cáo che không.
4. Định kỳ thử lại bằng nút test trên đèn hoặc cắt nguồn nhánh. Đèn nào sáng yếu, tắt sớm thì thay pin hoặc thay đèn.

Mua bao nhiêu đèn thì đủ?

Không có con số chung. Cửa hàng nhỏ một cửa có thể chỉ cần một hai bộ; nhà xưởng nhiều cửa, hành lang, kho thì phải tính theo mặt bằng. Cách nhanh nhất là gửi bản vẽ hoặc video mặt bằng, đánh dấu cửa và hướng thoát. Kỹ thuật bên mình sẽ đếm vị trí, chọn loại 1 mặt hay 2 mặt, mũi tên nào, chỗ nào cần đèn sự cố.

Nếu cùng lúc đang chuẩn bị bình chữa cháy cho cửa hàng, có thể xem thêm bài quy định bình chữa cháy cho cửa hàng, quán ăn để chuẩn bị đủ một lần.

Cần tư vấn chọn và lắp đèn exit?

Châu Ngọc Long cung cấp đèn exit, đèn sự cố có hóa đơn, giao hàng tại công trình và nhận khảo sát, lắp đặt ở Đà Nẵng và khu vực miền Trung. Gửi ảnh mặt bằng hoặc gọi hotline 0905 678 759 (có Zalo) để được báo số lượng, loại đèn và phương án đi dây phù hợp.

Tuần nào bên mình cũng nhận vài cuộc gọi kiểu: “Anh ơi, quán em mới mở, cán bộ phường nhắc phải có bình chữa cháy, mua mấy bình là đủ?”. Câu hỏi nghe đơn giản, nhưng muốn trả lời đúng thì phải biết quán rộng bao nhiêu, bếp nấu gì, có kho chứa hàng hay không. Dưới đây là những điều chủ quán ở Đà Nẵng nên nắm trước khi mua bình.

Căn cứ pháp lý: cửa hàng nhỏ có bắt buộc không?

Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024 (có hiệu lực từ 1/7/2025) giao trách nhiệm cho người đứng đầu cơ sở và chủ hộ kinh doanh: trang bị phương tiện chữa cháy phù hợp, giữ chúng luôn sẵn sàng và biết cách sử dụng. Tiệm tạp hóa, quán cà phê, quán ăn đều thuộc diện này, kể cả khi chỉ thuê một mặt bằng nhà phố.

Về kỹ thuật, việc chọn loại, số lượng và vị trí đặt bình xách tay được hướng dẫn trong TCVN 3890:2023 về phương tiện phòng cháy chữa cháy cho nhà và công trình. Tiêu chuẩn tính theo diện tích, mức nguy hiểm cháy của từng khu vực và quãng đường người dùng phải đi để lấy được bình. Mỗi mặt bằng một khác, nên con số cụ thể cần đối chiếu với tiêu chuẩn hoặc hỏi đơn vị tư vấn PCCC, đừng nghe theo kiểu “quán nào cũng hai bình là được”.

Cơ sở quy mô lớn hơn như nhà hàng nhiều tầng, quán karaoke, hay cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC thì yêu cầu còn kèm hồ sơ, hệ thống báo cháy, đèn thoát nạn. Trường hợp đó nên làm việc với đơn vị thiết kế và cơ quan Cảnh sát PCCC địa phương ngay từ đầu.

Cách ước lượng số bình cho mặt bằng của mình

Khi khảo sát một cửa hàng, kỹ thuật viên thường đi theo ba câu hỏi:

1. Diện tích từng khu vực là bao nhiêu? Mặt bằng 4×20 m có gác lửng thì phải tính cả gác, không chỉ tầng trệt.
2. Khu vực đó dễ cháy tới đâu? Quầy thu ngân khác hẳn kho chứa thùng carton, càng khác với bếp có bình gas.
3. Đứng ở điểm xa nhất, đi bao xa thì tới bình? Nếu phải vòng qua kệ hàng hoặc chạy ngang bếp đang cháy mới lấy được bình thì vị trí đó chưa ổn.

Trả lời xong ba câu này mới ra số bình và cỡ bình. Nhiều quán nhỏ một tầng chỉ cần vài bình đặt đúng chỗ. Ngược lại, có tiệm tạp hóa diện tích không lớn nhưng chất hàng kín tới trần, kho phía sau toàn giấy và nhựa, thì phải bố trí thêm.

Đặt bình ở đâu cho đúng

Mua đủ bình mà đặt sai chỗ thì lúc cần cũng như không. Mấy nguyên tắc nên giữ:

• Đặt nơi dễ thấy, dễ lấy: gần lối ra vào, chân cầu thang, hành lang. Người đang thoát ra ngoài có thể tiện tay cầm bình.
• Không để bình sát nguồn cháy. Bình đặt ngay cạnh bếp gas, khi bếp bùng lửa thì không ai với tới được.
• Treo lên giá hoặc đặt trong kệ, hộp đựng, không để trực tiếp dưới nền ẩm. Quán gần biển ở Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn càng phải chú ý vì hơi muối làm vỏ bình và van gỉ nhanh.
• Không để hàng hóa, xe máy che khuất. Cảnh hay gặp nhất khi đi kiểm tra là bình bị đẩy ra sau kệ nước ngọt.
• Có tiêu lệnh hoặc biển chỉ dẫn vị trí bình để nhân viên mới cũng biết chỗ.

Quán ăn có bếp: những lưu ý riêng

Bếp là nơi dễ xảy ra sự cố nhất trong quán ăn: chảo dầu bén lửa, rò gas ở dây dẫn, máy hút mùi bám mỡ lâu ngày. Với khu bếp, cần nhớ:

• Bình bột ABC dùng được cho đám cháy gas và vật liệu rắn quanh bếp. Sau khi phun, bột bám nhiều, phải dọn kỹ.
• Chảo dầu cháy: khóa gas trước, đậy nắp hoặc trùm chăn chữa cháy để cắt oxy. Tuyệt đối không tạt nước vào dầu đang cháy.
• Bình CO2 hợp với tủ điện, máy tính tiền, quầy pha chế nhiều thiết bị điện vì không để lại cặn. Khí CO2 phun ra rất lạnh, phải cầm đúng tay cầm, không cầm vào loa phun.

Muốn so sánh kỹ hai loại bình phổ biến, bạn xem thêm bài nên chọn bình bột ABC hay CO2.

Bảng gợi ý loại bình theo từng khu vực

Bảng dưới đây là gợi ý theo kinh nghiệm thi công thực tế, không thay cho việc tính toán theo tiêu chuẩn:

Kiểm tra, nạp sạc: phần nhiều quán hay bỏ quên

Nhiều quán treo bình lên rồi để đó vài năm. Lỗi hay gặp: kim đồng hồ đã tụt khỏi vạch xanh, chốt an toàn bị rút mất, vòi phun nứt hoặc tắc, bình bột để lâu bị vón cục.

Chủ quán có thể tự kiểm tra hằng tháng vài điểm đơn giản:

• Kim đồng hồ áp suất nằm trong vùng xanh (với bình có đồng hồ).
• Chốt an toàn và kẹp chì còn nguyên.
• Vỏ bình không móp, không gỉ; vòi phun không nứt, không tắc.
• Tem, nhãn còn đọc được.

Bình đã dùng, kể cả mới bóp thử một chút, cũng phải nạp lại. Bình CO2 không có đồng hồ thì phải cân để biết lượng khí còn lại. Thời hạn kiểm tra và nạp sạc theo hướng dẫn của nhà sản xuất và quy định hiện hành; khi mua, bạn nên hỏi đơn vị cung cấp lịch cụ thể cho từng loại bình.

Ngoài bình chữa cháy, cửa hàng có cần thêm gì?

Với cửa hàng nhỏ, bình chữa cháy là mức tối thiểu. Tùy quy mô, có thể cần thêm:

• Tiêu lệnh chữa cháy và nội quy PCCC treo ở nơi dễ đọc.
• Đèn exit và đèn chiếu sáng sự cố cho quán nhiều tầng, lối thoát khuất hoặc mở cửa buổi tối.
• Đầu báo khói, báo nhiệt, chuông báo, nhất là nhà phố vừa ở vừa kinh doanh.

Bạn có thể tham khảo các nhóm thiết bị phòng cháy chữa cháy để chọn bổ sung. Nếu cơ sở thuộc diện phải có hồ sơ, hệ thống báo cháy và nghiệm thu, việc thiết kế, thi công hệ thống PCCC nên làm ngay từ lúc sửa sang mặt bằng để đỡ đục phá về sau.

Cần tư vấn trang bị bình cho cửa hàng?

Châu Ngọc Long cung cấp bình chữa cháy loại CO2, bột ABC, bọt foam và bình mini, kèm dịch vụ nạp sạc, bảo trì định kỳ. Bạn gửi giúp diện tích, số tầng, vài tấm ảnh mặt bằng và khu bếp, kỹ thuật bên mình sẽ gợi ý số bình, cỡ bình và chỗ treo phù hợp. Gọi hotline 0905 678 759 để được tư vấn.

Cùng là máng cáp, có công trình dùng gần chục năm vẫn sạch đẹp, có công trình mới hai năm đã rỉ loang ở mép cắt và chân bulông. Phần lớn khác biệt nằm ở lớp xử lý bề mặt và việc chọn nó có hợp với chỗ lắp hay không.

Với công trình ở Đà Nẵng, chuyện này càng đáng tính kỹ: gió biển mang theo hơi muối vào sâu trong thành phố, nhất là các khu ven biển.

Ba kiểu xử lý bề mặt máng cáp thường gặp

Sơn tĩnh điện

Máng được gia công từ tôn, sau đó phun bột sơn và đưa vào lò sấy để sơn bám chắc. Bề mặt đều màu, đẹp, có thể chọn màu ghi, trắng, cam… cho đồng bộ với trần, tường. Dùng trong nhà rất bền.

Điểm yếu là khi lớp sơn bị trầy, hoặc tại các vị trí khoan, cắt thêm ngoài công trường, lõi tôn lộ ra và bắt đầu rỉ từ đó.

Mạ kẽm điện phân (tôn mạ kẽm)

Lớp kẽm mỏng, bề mặt sáng. Giá mềm nhất trong ba loại. Phù hợp khu vực trong nhà khô ráo, như trần văn phòng hay hành lang kỹ thuật.

Mạ kẽm nhúng nóng

Máng gia công xong mới được nhúng cả cây vào bể kẽm nóng chảy. Kẽm phủ dày và phủ kín cả mép cắt, lỗ đột, mặt trong. Đây là loại bền nhất khi lắp ngoài trời, trên mái, ở công trình sát biển hoặc nhà máy có hơi hóa chất.

Bề mặt màu xám, không đều màu và đẹp bằng sơn tĩnh điện. Giá cao hơn và thời gian gia công lâu hơn vì thêm công đoạn nhúng kẽm.

So sánh nhanh

Chọn theo vị trí lắp đặt

• Tòa nhà văn phòng, trần kỹ thuật, phòng server: sơn tĩnh điện là đủ và đẹp.
• Tầng hầm ẩm, khu bếp, khu giặt: nên dùng sơn tĩnh điện trên nền tôn đã mạ kẽm, hoặc chuyển sang nhúng nóng nếu nơi đó thường xuyên đọng nước.
• Ngoài trời, trên mái, tuyến cáp nối giữa các nhà xưởng: mạ kẽm nhúng nóng.
• Resort, khách sạn, nhà hàng sát biển (Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, ven biển Quảng Nam): mạ kẽm nhúng nóng cho phần lộ thiên. Phần trong nhà vẫn có thể dùng sơn tĩnh điện cho đẹp.
• Nhà máy có hơi hóa chất, khu xử lý nước thải: mạ kẽm nhúng nóng.

Một lỗi hay gặp là chọn sơn tĩnh điện cho toàn bộ công trình cho đồng bộ màu, kể cả đoạn đi ngoài trời. Đoạn ngoài trời đó thường xuống cấp đầu tiên.

Máng, khay hay thang cáp?

• Máng cáp (trunking): dạng hộp có nắp, bảo vệ cáp kín, gọn, hợp với cáp tín hiệu, mạng, camera và đi trong nhà.
• Khay cáp (tray): đáy đục lỗ, thoáng hơn máng, dễ đi thêm cáp.
• Thang cáp (ladder): dạng bậc thang, tản nhiệt tốt, chịu tải lớn, dùng cho tuyến cáp động lực nhiều sợi tiết diện lớn.

Độ dày tôn, kích thước và phụ kiện

Độ dày tôn thường gặp nằm trong khoảng 1,0 đến 2,0 mm. Máng càng rộng và đi càng nhiều cáp thì nên chọn tôn càng dày để không bị võng giữa hai giá đỡ. Kích thước (rộng x cao) chọn theo tổng tiết diện cáp. Không nên lấp đầy máng ngay từ đầu, hãy chừa chỗ để cáp tản nhiệt và để kéo thêm cáp về sau.

Đi kèm máng là các phụ kiện: co ngang, co lên, co xuống, tê, thập, nối giảm, nắp, ty ren, thanh chống đa năng và giá đỡ. Lúc bóc khối lượng nên đếm đủ phụ kiện theo bản vẽ, vì thiếu phụ kiện là thứ làm chậm tiến độ lắp nhiều nhất.

Hai lưu ý khi thi công:

• Máng kim loại cần được nối đất liên tục suốt tuyến.
• Nên tách máng cáp điện động lực và máng cáp tín hiệu (mạng, camera, âm thanh) để giảm nhiễu.

Đặt máng cáp tại xưởng ở Đà Nẵng

Khi đặt hàng, gửi kèm các thông tin sau để báo giá nhanh và chính xác:

• Kích thước máng (rộng x cao), độ dày tôn, chiều dài từng tuyến.
• Kiểu xử lý bề mặt: sơn tĩnh điện (màu gì), mạ kẽm hay nhúng nóng.
• Danh sách phụ kiện theo bản vẽ.

Châu Ngọc Long có xưởng sản xuất tủ rack, thang máng cáp tại Đà Nẵng, gia công theo kích thước công trình. Xem thêm trang máng cáp sơn tĩnh điện Đà Nẵng và tủ rack Đà Nẵng. Nếu cần làm trọn hạ tầng cáp cùng hệ thống mạng, camera, âm thanh, tham khảo dịch vụ thi công điện nhẹ Đà Nẵng.

Gửi bản vẽ hoặc danh mục qua số 0905 678 759 để nhận báo giá.

Phần lớn chủ nhà, chủ xưởng chỉ bắt đầu tìm hiểu cửa chống cháy khi hồ sơ PCCC yêu cầu. Lúc gọi đặt hàng, câu hỏi gần như lúc nào cũng giống nhau: “cửa này loại bao nhiêu phút, chỗ tôi cần loại nào?”.

Bài này giải thích các con số 30, 60, 90, 120 phút, những vị trí thường phải lắp cửa chống cháy, và những điểm cần soát lại trước khi nghiệm thu.

30, 60, 90, 120 phút nghĩa là gì?

Đây là thời gian chịu lửa của bộ cửa khi đem thử nghiệm. Trong khoảng thời gian đó, cửa phải giữ được hai tiêu chí:

• E (tính toàn vẹn): không để lửa và khói nóng lọt qua khe cửa, cánh không bị thủng hay biến dạng hở.
• I (tính cách nhiệt): mặt bên kia của cửa không nóng lên quá mức cho phép.

Ký hiệu EI 60 nghĩa là cửa đạt cả hai tiêu chí trong 60 phút. Cũng có loại cửa chỉ ghi E 30 hay E 60, tức chỉ đạt tính toàn vẹn. Loại này rẻ hơn nhưng không phải vị trí nào cũng được phép dùng.

Những vị trí thường phải lắp cửa chống cháy

• Cửa vào buồng thang bộ thoát nạn của tòa nhà, khách sạn, chung cư.
• Phòng kỹ thuật điện, phòng đặt tủ điện tổng, máy phát điện, trạm biến áp.
• Kho chứa hàng hóa, vật liệu dễ cháy.
• Phòng bơm chữa cháy, phòng rác, phòng kỹ thuật tòa nhà.
• Cửa ngăn giữa các khoang cháy trong nhà xưởng hoặc giữa khu sản xuất với khu văn phòng.
• Cửa thông giữa gara và phần nhà ở.

Mỗi vị trí cần mức chịu lửa bao nhiêu phút do QCVN 06:2022/BXD (và các sửa đổi) cùng hồ sơ thiết kế PCCC đã được thẩm duyệt quy định. Đừng chọn theo cảm tính hay theo giá. Cửa thiếu phút so với hồ sơ là một trong những lỗi hay bị yêu cầu thay khi nghiệm thu PCCC.

Nên chọn 30, 60, 90 hay 120 phút?

Cách làm đúng là mở bản vẽ thiết kế PCCC ra xem. Các cửa chống cháy thường được ghi rõ ký hiệu và thời gian chịu lửa, ví dụ “Cửa EI 60, 1 cánh, 1000 x 2200”. Báo đúng thông tin đó cho bên cung cấp là được.

Nếu chưa có hồ sơ, có thể tham khảo nguyên tắc chung: nơi có nguy cơ cháy lớn hoặc cần bảo vệ lối thoát nạn lâu hơn thì yêu cầu mức cao hơn. Con số chốt cuối cùng vẫn phải khớp với hồ sơ được duyệt.

Về chi phí, cửa càng nhiều phút thì cấu tạo càng dày và giá càng cao. Cửa hai cánh, cửa có ô kính chống cháy, cửa kích thước lớn cũng đội giá lên đáng kể.

Cấu tạo một bộ cửa thép chống cháy

• Khung bao và cánh thép: cánh gồm hai lớp tôn, bên trong là lõi vật liệu cách nhiệt chống cháy.
• Gioăng chống cháy: trương nở khi gặp nhiệt, bịt kín khe hở giữa cánh và khung.
• Bản lề chịu lực và tay co thủy lực để cửa tự đóng lại sau khi người đi qua.
• Khóa hoặc thanh thoát hiểm (panic bar): cửa trên lối thoát nạn thường dùng thanh đẩy để mở nhanh từ bên trong.
• Ô kính chống cháy (nếu cần nhìn xuyên): kính phải đạt cùng mức chịu lửa với cửa.

Cửa trên lối thoát nạn phải mở theo chiều thoát ra ngoài. Đây là chi tiết hay bị bỏ sót khi chủ nhà tự đặt hàng mà không đối chiếu bản vẽ.

Kiểm định và hồ sơ cần có

Cửa chống cháy thuộc nhóm phương tiện PCCC phải được kiểm định trước khi đưa vào sử dụng. Khi nhận hàng, nên kiểm tra:

• Mỗi bộ cửa có tem kiểm định dán trên cánh hoặc khung, đúng loại và đúng thời gian chịu lửa.
• Giấy chứng nhận kiểm định do cơ quan Cảnh sát PCCC cấp, kèm biên bản thử nghiệm mẫu và CO/CQ của bên sản xuất.
• Sau khi lắp, cửa tự đóng kín, không kẹt, không bật lại. Gioăng đủ quanh khung, khe hở đều.

Thiếu tem hoặc giấy kiểm định thì dù cửa có tốt đến mấy cũng khó qua bước nghiệm thu.

Đo và đặt cửa: chuẩn bị gì?

• Kích thước lỗ chờ thông thủy (rộng x cao), đo ở vài điểm vì tường thực tế ít khi vuông tuyệt đối.
• Chiều mở cửa (trái hay phải, mở vào hay mở ra).
• Số cánh, có ô kính hay không, loại khóa hay thanh thoát hiểm.
• Thời gian chịu lửa theo bản vẽ PCCC.

Cửa chống cháy thường sản xuất theo đơn nên cần đặt sớm, tránh để đến sát ngày nghiệm thu mới gọi.

Cửa chống cháy có kiểm định tại Đà Nẵng

Châu Ngọc Long cung cấp và lắp đặt cửa chống cháy Đà Nẵng có kiểm định, cho cầu thang thoát hiểm, phòng kỹ thuật và nhà xưởng. Đi cùng cửa thoát nạn thường là đèn exit, đèn sự cố và các thiết bị PCCC khác. Nếu công trình cần làm trọn gói, xem thêm dịch vụ thi công PCCC Đà Nẵng.

Gửi bản vẽ hoặc kích thước lỗ chờ qua số 0905 678 759 để được báo giá.

Khách gọi lên hỏi mua bình chữa cháy, câu đầu tiên thường là: “lấy bình bột hay bình khí?”. Không có loại nào tốt hơn hẳn. Bình phù hợp hay không phụ thuộc vào thứ có thể cháy trong không gian đó: gỗ, giấy, xăng dầu, bếp gas hay tủ điện.

Bài này so sánh hai loại bình phổ biến nhất là bình bột ABC và bình CO2, kèm gợi ý cụ thể cho nhà ở, cửa hàng, văn phòng và nhà xưởng.

Bình bột ABC dập được những đám cháy nào?

Chữ A, B, C trên vỏ bình là các nhóm đám cháy mà bình xử lý được:

• A: chất rắn như gỗ, giấy, vải, nhựa, thùng carton.
• B: chất lỏng dễ cháy như xăng, dầu, sơn, dung môi.
• C: chất khí như gas, khí đốt.

Khi xịt, bột phủ lên bề mặt cháy và cắt phản ứng cháy. Vì dùng được cho cả ba nhóm nên bình bột ABC là lựa chọn mặc định cho phần lớn nhà ở và cơ sở kinh doanh. Bình có đồng hồ áp suất, nhìn kim là biết bình còn dùng được hay không. Giá cũng dễ chịu hơn bình CO2 cùng khối lượng.

Điểm trừ là bột rất mịn, bay khắp phòng sau khi xịt và bám vào máy móc, bo mạch, khe tủ điện. Dọn sạch khá vất vả, và thiết bị điện tử dính bột có thể hỏng theo.

Ngoài ABC còn có bình bột BC, chỉ dùng cho nhóm B và C. Loại này hay gặp trong các bộ bình cũ. Nhà ở và cửa hàng nên chọn ABC để không bị “hở” nhóm A, vốn là đám cháy hay gặp nhất.

Bình CO2 phù hợp với chỗ nào?

Bình CO2 phun khí lạnh, làm loãng oxy quanh đám cháy và hạ nhiệt. Khí bay đi hết, không để lại cặn, nên đây là loại hợp với:

• Tủ điện, phòng máy, phòng server, tủ rack mạng.
• Khu vực có máy móc, thiết bị đắt tiền mà không muốn dính bột.
• Đám cháy chất lỏng nhỏ trong phòng.

Những điểm cần biết khi dùng bình CO2:

• Ngoài trời hoặc chỗ gió mạnh, khí bị thổi bay nên hiệu quả kém.
• Với đám cháy chất rắn cháy âm ỉ như gỗ, giấy chất đống, lửa có thể bùng lại sau khi khí tan.
• Loa phun rất lạnh khi xả. Chỉ cầm vào tay cầm, không cầm trực tiếp vào loa.
• Không xả lâu trong phòng kín nhỏ khi còn người bên trong.
• Bình CO2 không có đồng hồ. Muốn biết bình còn đủ khí phải đem cân và so với khối lượng ghi trên vỏ.

So sánh nhanh bình bột ABC và bình CO2

Gợi ý chọn bình theo từng không gian

Nhà ở, căn hộ

Một bình bột ABC 4kg đặt gần bếp và lối ra là đủ cho phần lớn căn hộ. Nhà phố nhiều tầng nên có mỗi tầng một bình, đặt gần chân cầu thang để ai ở tầng nào cũng lấy được nhanh.

Cửa hàng, quán ăn, quán cà phê

Đặt bình bột ABC gần cửa ra vào và khu bếp. Quán có bếp gas nên để thêm một bình ngay gần bếp, nhưng không sát đến mức khi cháy không lại gần được. Khu quầy thu ngân có nhiều thiết bị điện có thể bổ sung một bình CO2 loại nhỏ.

Văn phòng, phòng server

Khu làm việc chung vẫn dùng bình bột ABC. Cạnh tủ điện tổng, tủ rack và phòng máy chủ nên đặt bình CO2 để khi cần dập lửa không làm hỏng thêm thiết bị.

Nhà xưởng, kho hàng

Nhà xưởng thường dùng bình bột 8kg bố trí theo từng khu vực, cộng thêm bình xe đẩy 35kg cho kho hàng diện tích lớn hoặc khu chứa nhiều vật liệu dễ cháy. Số lượng và vị trí cụ thể phải theo TCVN 3890:2023 và hồ sơ thiết kế PCCC của công trình. Nếu cơ sở đang làm hồ sơ, nên để đơn vị thi công PCCC tính giúp để khỏi phải bổ sung khi kiểm tra.

Đặt bình ở đâu và kiểm tra thế nào?

• Đặt ở chỗ dễ thấy, dễ lấy, gần lối thoát. Không khóa trong tủ, không để hàng hóa che mất.
• Treo lên tường hoặc đặt trên giá, kệ chuyên dụng. Đỉnh bình thường không cao quá khoảng 1,25 m so với sàn để ai cũng với tới.
• Tránh nắng chiếu trực tiếp và chỗ gần nguồn nhiệt.
• Bình bột: mỗi tháng nhìn kim đồng hồ, kim nằm ở vùng xanh là bình còn áp. Vài tháng nên dốc ngược, lắc bình vài lần để bột không bị vón.
• Bình CO2: kiểm tra bằng cách cân định kỳ.
• Bình đã xịt, dù chỉ một ít, phải đem nạp lại. Áp suất sẽ tụt dần và lần sau có thể không dùng được nữa.

Với cửa hàng và cơ sở kinh doanh, nên treo kèm bảng tiêu lệnh và nội quy PCCC cạnh vị trí đặt bình.

Nhắc lại cách dùng bình chữa cháy

1. Xách bình đến gần đám cháy, đứng ở đầu hướng gió.
2. Rút chốt an toàn.
3. Hướng vòi hoặc loa phun vào gốc lửa, không phun vào ngọn lửa.
4. Bóp cò, quét qua lại cho đến khi lửa tắt hẳn. Đứng cách đám cháy khoảng 1,5 m.

Nên cho mọi người trong nhà, hoặc nhân viên cửa hàng, cầm thử bình một lần. Lúc có cháy thật, người ta hay lúng túng nhất ở bước rút chốt.

Mua bình chữa cháy tại Đà Nẵng

Châu Ngọc Long có sẵn bình bột 4kg, 8kg, bình CO2 và bình xe đẩy 35kg. Xem chi tiết tại trang bình chữa cháy Đà Nẵng hoặc danh mục thiết bị PCCC Đà Nẵng. Nếu cần số lượng lớn cho công trình, gửi danh mục để nhận báo giá thiết bị PCCC. Nếu cơ sở cần làm trọn gói hệ thống, tham khảo dịch vụ thi công PCCC Đà Nẵng.

Gọi 0905 678 759 để được tư vấn chọn bình theo mặt bằng thực tế.